على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3280
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مغرور و خودپسند و متكبر . مزديسنى ( mezdayasni ) ا . پ . بلغت زند : خدا پرستى . مزر ( mazr ) ا . پ . شراب بوزه . مزر ( mazr ) ا - ص . ع . نشكج . و شربت اندكى از شير و جز آن . و رجل مزر : مرد خوشطبع و زيرك . مزر ( mazr ) م . ع . مزر القربة مزرا ( از باب نصر ) : پر كرد مشك را . و پستى و بلندى نگذاشت در آن . و مزر الرجل اللبن : اندكى آشاميد آن مرد شير را . و مزر فلانا : خشم گرفت بر فلان . و مزر المرق و نحوه : جهت چاشنى آشاميد شوربا و مانند آن را . و نيز مزر : شكنجيدن بانگشت . و نشكنج گرفتن . مزر ( mezr ) ا . ع . احمق . و بوزه و شراب ذرة و جو . و اصل و نژاد . يق : فلان كريم المزر . مزراء ( mezr ' ) ص . ع . رجل مزراء : مرد بسيار عيبكنندهء مردم . مزراب ( mezr b ) ا . ع . ناودان . مزراة ( mazr t ) م . ع . زرى زريا و زراية و زريانا و مزرية و مزراة . ر . زراية . مزراف ( mezr f ) ناقة مزراف : ماده شتر تيزرو . مزراق ( mezr q ) ا . ع . نيزهء خرد . و شترى كه رحل را سپس افكند . ج : مزاريق . مزرج ( mozarraj ) ا . ع . مست شراب . مزرح ( mazrah ) ا . ع . زمين پست هموار . مزرد ( mazrad ) ا . ع . گلو و خشك ناى گلو . مزرد ( mezrad ) ا . ع . رشتهاى كه بدان گلوى شتر را بندند و خبه كنند تا نشخوار از شكم بدهن نيارد . مزرعة ( mazra'at ) و ( mazre'at ) و ( mazro'at ) ا . ع . كشتزار . ج : مزارع . مزرعه ( mazre'e ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كشتزار و صحراى آماده شدهء براى كشت . وده . و مزرعهء خاك : زمين و كالبد انسانى و ديگر حيوانات و قبر و گور . و مزرعهء دانهسوز : دنيا و عالم . مزركش ( mozarkac ) ا - ص . ع . مأخوذ از پارسى - سازندهء تار زر و زركش . مزرود ( mazrud ) ص . ع . حلق خبه كرده . مزرودة ( mazrudat ) ص . ع . درع مزرودة : زره بافته شدهء حلقهها درهم افگنده . مزروع ( mazru ' ) ا - ص . ع . كشت و كشته شده . ج : مزاريع . مزروع ( mazru ' ) ص . پ . مأخوذ از تازى - زمين كشته شده و تخم پاشيده شده . مزره ( mazre ) ا . پ . چراغ و چراغدان . مزرية ( mazriyat ) م . ع . زرى زراية و مزراة و مزرية . ر . زراية . مزرئم ( mozra'emm ) ص . ع . ترنجيده و گرفته . مزرئنة ( mozra'ennat ) ص . ع . شداة مزرئنة : صبح و بامداد سرد . مزز ( mazaz ) ا . ع . آهستگى و افزونى و فراوانى . و زمان . مزز ( mazaz ) م . ع . مزمززا و مزازة . ر . مزازة . مزع ( maz ' ) م . ع . مزع الظبى و الفرس و البعير مزعا و مزعة ( از باب فتح ) : بشتاب رفت آهو و اسب و شتر . و يا مزع اول دويدن و آخر راه رفتن و يا نرم دويدن است . و مزعت المراة القطن بيدها : غاز كرد آن زن پنبه را بدست خود و ريز ريز كرد آن را و پاك كرد . مزعاج ( mez'aj ) ا . ع . زنى كه در يك جاى قرار نگيرد . مزعافة ( mez ' fat ) و مزعامة ( mez ' mat ) ا . ع . مار . مزعة ( maz'at ) م . ع . مزع مزعا و مزعة . ر . مزع . مزعة ( mez'at ) ا . ع . پارهاى از پرواز پنبه . مزعة ( mez'at ) و ( moz'at ) ا . ع . پارهء گوشت . و گوشت بركنده . و گوشت پارهاى كه بدان باز را خورش دهند . و باقيماندهء چربى و پارهاى از پيه . و يك آشام آب . و ما عليه مزعة لحم : نيست در آن هيچ گوشت . و كذلك : مزعة لحم . مزعج ( moz'ej ) ا . ع . سار . مزعزع ( moza'zi ' ) ا . ع . پالوده . و پسر خوانده . مزعف ( moz'af ) ص . ع . حشى مزعف : چاهك شور آب . مزعف ( moz'ef ) ص . ع . موت مزعف : مرگ شتابكش . و سيف مزعف : شمشيرى كه ضريبهء خود را زنده نگذارد . مزعفر ( moza'far ) ص . ع . ثوب مزعفر : جامهء رنك كردهء بزعفران . مزعفر ( moza'far ) ا . ع . شير سرخ كه رنك آن ما بين كميت و اشقر بود . و پالوده . مزعفر ( moza'far ) ا . پ . مأخوذ